mat og drikke

Lettsalta torsk

Her kjem oppskrifta på enda eit klassisk fiskemåltid slik eg har blitt servert det i oppveksten. Eg har inntrykk av at mange ikkje veit korleis dei skal tilberede fisk. Det fins nok meir fancy måtar å tilberede lettsalta torsk på enn eg har gjort her, men salttorsk er så godt i seg sjøl, at ein gjerne kan gjere det kjapt og enkelt og få eit fortreffande måltid ut av det!

Dette treng du:
Lettsalta torsk, 200-300 gram eller meir per person
2-3 gulrøtter per person
purre
smør

Potetstappe:
Potet, ein meir per person enn til vanleg
smør
salt
mjølk

Slik gjer du:

For å spare tid, brukar eg å skjære poteten i små terningar og koke den på rist. (Hvis ein kokar småbitar med potet uten rist, kan dei gå i oppløysning i vatnet)  Mens poteten kokar, kan skjære gulrøtene i to til fire bitar og la dei koke i ein liten kjele med vatn. Så skjær eg purren varmar opp rikeleg med smør i ein kjele og puttar purren i og let den stå og putre i smøret.

Deretter skjær eg og fisken i passlege serveringsstykke. Når fisken skal tilberedast, har du to valg. Enten kan du varme opp vatn i ein passe stor kjele og la fisken trekke forsiktig (absolutt ikkje boblokoke!) i 6-8 minutt i vatnet. Eit anna alternativ, som eg har begynt med, er å trekke fisken på rist. Dette passar best om ein har ei stor rist som er høgt over vatnet. Då skal fisken stå på middels varme i 7-10 minutt. Fordelen med denne metoden, er at det er lettare å unngå at fisken dett frå kvarandre. Eg brukte den samme rista som for potetane, og trekte fisken medan eg laga potetstappe.

Når poteten er så mjuk at den sprekk opp når du stikk i den, er den klar for stapping, og du kan helle av vatnet. Sett igang fisken og la den trekke. Ha smør og littegrann mjølk i potetane. Om du har stavmiksar, kan du bruke det, men vær forsiktig! Eg synes potetstappa blir for «glatt» om du står for lenge med stavmiksaren. Berre trykk den lett ned, og så kan du heller bruke ein stappar eller berre røre etterpå. Ha oppi salt og meir mjølk og smør til du synes stappa har passe smak og konsistens.

Og ikkje gløm gulrøtene! Stikk i dei med ein kniv for å kjenne om dei er blitt passe mjuke. Når ein lagar enkel mat, blir utfordringa å koke/trekke alt passe mykje. Torsken er helst ferdig etter den nevnte tida, du kan ta ut eit stykke og skjære i midten om du er usikker. Ha helst torsken vekk frå vatnet og over i ei form eller på tallerkenen når den er ferdig.

Og ikkje gløm purresmøret! Det er ferdig når purren byrjar å bli mjuk. Da er det berre å forsyne seg med rikeleg av alt og så kan du nyte eit lettlaga, men herlig balansert måltid.

Standard
Uncategorized

Saksa frå søndagsavisa

Oda_krohg_aftenposten_1887 Eg har ete sein frukost og lese Aftenpostens kulturdel, og fekk lyst å dele to sitat frå artiklar eg vart begeistra over.

Det første sitatet er henta frå Dag Hessen sin artikkel om Jared Diamonds nye bok om den menneskelege levemåtar, som heiter: The World Until Yesterday: What Can We Learn from Traditional Societies? For den som ikkje har hørt om Diamond, så er han professor i geografi og fysiologi i tillegg til at han har bakgrunn i fleire andre fag. Han blir kalla populærvitenskapelig og tverrfaglig og skriv på ein måte som gjer bøkene hans ganske oppslukande, synes eg. Eg har så langt lest Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed som gjorde stort inntrykk på meg med sine detaljerte beskrivelsar av samfunn som gjekk til grunne. Før denne kom Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies. Begge desse er oversatt til norsk, og saman med den siste (som ikkje fins på norsk enda) utgjer desse bøkene ein slags trilogi. Så no har eg nok å lese for ei stund! Men tilbake til Hessen sine betraktningar etter å he lese boka:

«Til tross det materielle overskudd har det oppstått et relasjons- og meningsunderskudd. Forfedrenes kamp for et bedre liv er kronet med seier, men forbannelsen ligger i ønskets oppfyllelse. (…) Vi er evolusjonært utmeislet for de små fellesskap, utfordringen er å innse at disse ikke kan være seg selv nok, men at vi også har forpliktelser overfor det store vi.»

Som Hessen seier, gir ikkje Diamond nokon klare svar på kva vi kan gjere, og det gjer ikkje Hessen sjølv heller. Men her har vi noko å tygge på, iallfall. Det neste sitatet er frå Gunn Hild Lem, som skriv nettopp om forpliktelsane ovanfor det store vi, utan at ho brukar akkurat det uttrykket. Ho byrjar med å seie: «Gi meg de brennende hjerter, så kan vi ta en prat om sindighet», og avsluttar slik:

«Jeg ønsker meg en solidaritetsbevegelse som tør å innrømme hvilke prosjekter som feiler, en miljøbevegelse som tør å være ærlige om hvilke miljøtiltak som har effekt og hvilke som nærmest er for syns skyld, en humanisme som tar alvorlig at religiøs tro er et helt sentralt element i mange menneskers tilværelse, og religiøse som ønsker å forsvare andres rett til å leve sitt liv i tråd med egne overbevisninger – uten at noen av dem mister troen på at verden kan og bør bli bedre enn den er i dag.»

Standard
tips og ting

Skal, skal ikkje

Albert Joseph Moore, Silver

Albert Joseph Moore, Silver

Eg sit inne med godt over middels mykje kunnskap om såkalla «naturleg kosmetikk», men har vore usikker på kor mykje eg vil skrive om dette, av fleire grunnar:

1. Eg kan godt under middels om kosmetikk sånn i utgangspunktet. Før eg byrja å sette meg inn i naturleg kosmetikk, brukte eg hudkrem to-tre gongar i veka og eg hadde den samme mascaraen i to år.

2. Det å gå over til meir naturleg kosmetikk er ikkje akkurat det viktigaste ein kan gjere for miljøet. Mange av produkta bestiller eg frå utlandet, og det er ikkje heilt bra, med tanke på flyfrakt og innpakning.

3.Ein anna grunn til at eg vurderte å ikkje ta det med, er at eg ikkje ønskar at denne bloggen skal oppfattast utelukkande som ein «jenteblogg». Såvidt eg kan sjå er det til dels kjønnsapharteid i bloggosfæren, noko eg synes er litt synd. Uansett; alle produkta eg anbefaler kan også brukast av gutar: alt etter kva ein ser som nødvendig.

4. Apropos nødvendig, så kan det sjølvsagt hevdast at kosmetikk av alle slag stort sett er unødvendig. Mi meining om dette, er at kvar og ein godt kan tenke litt gjennom sin bruk av kosmetikk. Kva er det me verkeleg sett pris på å bruke av produkt, og kva produkt er det eigentleg som funkar? Eg må ærleg innrømme at etter at eg byrja å bruke naturleg kosmetikk, byrja eg óg å bruke meir kosmetikk enn eg gjorde før. Når eg først vart dradd inn i kosmetikkverda, syntes eg brått eg fekk bruk for ei mengde ting eg aldri hadde brukt før. Eg har også bygd opp eit aldri så lite lager av produkt eg ikkje likte eller rett og slett ikkje har fått bruk for likevel.

Men – eg har komme fram til at eg vil skrive om dette. Det har tross alt noko for seg, både for eins eigen del og for miljøet å unngå produkt som inneheld miljøgifter.

Men – det er ikkje slik at alle såkalla «naturlege produkt» nødvendigvis er gode og ufarlege. Eg har vore opptatt av å finne dei enklaste og beste produkta der ute, og har funne fram til nokon produkt som eg synes er gode og som eg gjerne anbefaler andre, som denne såpa.

Eg har også laga meg visse forestillingar om korleis ein kan klare seg med færre produkt. Eg vil gjerne gi nokre tips om korleis du kan bruke dei same produkta på ulike måtar. Dette er basert på mine eigne erfaringar, eg er på ingen måte nokon ekspert i hudpleie. Fortsettelse følger!

Standard