tankar og tenkarar, tips og ting

Bestefar si pelshue

Det er hutrande kaldt ute, men eg held varmen takka være bestefar si pelshue. Mamma fann den fram frå kjellaren i sommar. Med det samme eg såg den tenkte eg at den var fin; men vil eg gå rundt i pels?

Eg ville ikkje ha kjøpt ei slik pelshue sjøl, men eg vil mykje heller gå med den, enn at den ligg kjellaren til ingen nytte. Og så minner den meg om bestefar. Han kjøpte altså pelshue, men han var óg ein mann som sto for ei type nøysomhet og omhu for tinga sine som få har idag.

Mamma syntes at hua kunne trenge ein rens; fóret lukta bestefar sitt etterbarberingsvatn. Men det synes eg er heilt greit. Eit av dei klaraste minna eg har om bestefar, er at han står og barberer seg. Han var grundig og rydda alltid så fint opp etter seg, det som var att etterpå var lukta av barberingsvatnet og ein fuktig barberkost. Eg likte å stryke fingrane over den mjuke kosten hans, han brukte alltid den same.

Bestefar kom frå ein liten gard og var den siste av ti søsken. Han vart oppattkalla etter storebror sin, som døydde før han vart eitt år. Barnedød var jo utbredt på den tida. Bestefar fikk heimestrikka raggsokkar i julegåve då han var liten, og han vart ein mester i å stoppe strømper. Han var ikkje så langt frå å bli ein av dei som aldri nådde vaksen alder sjøl – han fekk tuberkolose som tenåring og låg lenge på sanatorium. Han såg ein tomat for aller første gong som 20-åring, då syntes han ikkje det var noko godt; det svara jo slett ikkje til forventningane: han trudde det var eit veldig raudt eple.

Besteforeldra mine opplevde ein heilt enorm økonomisk vekst i løpet av si levetid. Men dei bevarte mykje av den nøysomheta dei var opplærde til. Dei kasta mindre mat, og tok godt vare på tinga dei hadde. Dei kjøpte kvalitetsprodukt som var laga for å vare lenge. Sparte pengar til oss etterkommarane. På grunn av bestefar min og bestemor mi, har eg mykje fridom idag, eg har ledig tid til å finne ut av korleis eg vil leve.

Eg vil prøve å ta godt vare på hua til bestefar.

Standard
tankar og tenkarar, tips og ting

Prosjekt advent: julefaste

Fruktbarhetsgudinna Proserpina, måla av Dante Gabriel Rossetti

Det fins ein lang tradisjon for å faste i adventstida. I den austlege kirka byrjar julefastenallreie den 15. november. I Sverige markerte Luciafesten byrjinga på førjulsfasta. Men dei fleste fastar vel ikkje noko særleg før jul no om dagen; heller tvert om. Me har julebord og kveldar med gløgg og pepparkaker og ribbe og sjokolade er på billigsalg i butikkane.

Sjølv elskar eg desember, og liker å ha sammenkomstar med god mat og drikke i denne tida. Men i år tenkte eg også at eg skulle begrense meg litt. Ikkje det at eg skal gå og sulte meg – det blir eg berre sur av. Men eg tenkte at eg til kvardags skulle prøve å ete både meir miljøvennleg og billigare enn eg gjer til vanleg. Eg har så smått begynt, og tenkte at eg vil bli litt strengare etterkvart. Kort sagt vil eg kutte ned på kjøt, egg og meieriprodukt og ete meir grønnsaker. Søtsaker, øl og vin skal også sparast på. Då blir det ekstra kjekt når ein samlar seg til førjulskos, eg sparar litt pengar og julematen blir meir å glede seg til!

Standard